Home | Cẩm nang chăm sóc trẻ | Ngày hè – Mẹ lơ là khiến con viêm phổi

Ngày hè – Mẹ lơ là khiến con viêm phổi

Nhiều người nghĩ rằng chỉ trong mùa đông thời tiết lạnh mới là nguy cơ gây viêm phổi ở trẻ em. Nhận thức sai lầm và chủ quan đó của người lớn đã ít chú ý đến biểu hiện bệnh của trẻ, khiến nhiều trường hợp đến viện trong tình trạng nguy kịch.

Nguyên nhân gây viêm phổi trong mùa hè

Thói quen trong ăn uống: Do thời tiết nóng nực nên các đồ ăn lạnh được sử dụng nhiều như nước đá, kem, trái cây trong tủ lạnh… Đây là những đồ ăn đặc biệt hấp dẫn với trẻ em, nhất là những trẻ lớn, đã hình thành được thói quen ăn uống. Nếu dùng nhiều và liên tục sẽ gây ra ho,cảm lạnh, viêm họng, tình trạng này không được điều trị tốt sẽ làm cho viêm đường hô hấp ngày một nặng hơn và cuối cùng sẽ dẫn tới viêm phổi.

Trẻ ra mồ hôi nhiều:Việc ra mồ hôi trong khi hệ thống điều nhiệt của trẻ chưa thật sự tốt, hệ thống thần kinh thực vật dễ bị kích thích làm mồ hôi ra nhiều quá mức cần thiết (đổ mồ hôi trộm). Đồng thời do thời tiết nóng bố mẹ dùng quạt điện trực tiếp thổi gió vào trẻ khi nằm ngủ làm mồ hôi bay hơi nhanh, lấy đi nhiệt lượng làm cơ thể trẻ nhiễm lạnh mặc dù thời tiết nóng bức. Nhiễm lạnh là yếu tố thuận lợi cho các bệnh viêm đường hô hấp trên từ đó có thể dẫn đến viêm phổi.

Mặt trái của điều hòa nhiệt độ: Nhu cầu dùng điều hòa nhiệt độ trong những ngày hè nóng bức được nhiều gia đình sử dụng đến mức tối đa cả ngày lẫn đêm. Không ai phủ nhận được sự dễ chịu nếu được ở trong phòng có điều hòa nhiệt độ những ngày nắng nóng, nhưng chính sự lạm dụng đó cũng đã dẫn đến những tác hại nghiêm trọng đến sức khỏe trẻ em. Nhiều người thường để chênh lệch nhiệt độ giữa phòng lạnh và ngoài trời khá nhiều (thậm chí 10oC), nhất là khi nhiệt độ ngoài trời từ 35oC trở lên, chính điều này làm cho cơ thể trẻ em khó thích nghi. Những trẻ nhỏ ở trong phòng điều hòa quá 4 giờ liên tục thường làm da trẻ khô, họng khô, mặt khác, nếu cho trẻ ra, vào phòng lạnh đột ngột cũng làm trẻ không kịp thích nghi với sự chênh lệch nhiệt độ đó nên làm cho trẻ dễ bị viêm đường hô hấp trên với các biểu hiện sổ mũi, nghẹt mũi. Nếu không được chăm sóc tốt cũng có thể làm trẻ bị viêm phổi vì biến chứng.

Hậu quả của những kỳ nghỉ: Mùa hè đến gắn liền với những chuyến du lịch biển, trẻ em thường được cha mẹ cho đi cùng. Nhiều giờ đồng hồ ngâm mình trong nước biển làm sảng khoái người lớn nhưng đối với trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi là một nguy cơ lớn với các bệnh đường hô hấp. Hơn nữa đặc điểm nắng, gió trên những bãi biển là điều kiện không mấy thích hợp nếu để trẻ chơi nhiều giờ. Thời gian ăn uống, ngủ nghỉ của trẻ cũng thay đổi trong những ngày nghỉ. Những yếu tố trên khiến nhiều trẻ bị viêm họng, sốt nóng, ho, chảy nước mũi và có thể dẫn đến viêm phổi. Chính vì vậy khi cho trẻ đi nghỉ cùng, các bậc cha mẹ nên chú ý đến những yếu tố bất lợi cho sức khỏe của trẻ.

Thận trọng với những dấu hiệu của bệnh

Viêm phổi ở trẻ có thể do virut hoặc vi khuẩn, như phế cầu khuẩn hay virut cúm, virut hợp bào… Khi các tác nhân mới xâm nhập vào cơ thể, các biểu hiện ban đầu là trẻ có sốt nhẹ hoặc sốt cao liên tục, đau họng, ho húng hắng, sổ mũi, nghẹt mũi, khò khè, ăn kém, bỏ bú, quấy khóc…. Nếu không được phát hiện sớm và hỗ trợ điều trị kịp thời thì bệnh sẽ diễn biến nặng hơn, trẻ sốt cao, li bì, ho tăng lên, có đờm, xuất hiện khó thở, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, bỏ bú hoặc bú kém, tím môi, tím đầu chi. Ngoài ra có thể bị tiêu chảy, nôn, đau bụng. Nghe phổi có nhiều ran ẩm nhỏ hạt. Có thể có rối loạn tuần hoàn như sốc, trụy tim mạch… Nếu tình trạng này kéo dài sẽ gây thiếu ôxy não, trẻ sẽ li bì hoặc kích thích, co giật.

Mùa hè trẻ ít bị viêm phổi nhưng khi bị thường có diễn biến nặng nề do bệnh xuất hiện ở những cơ thể suy yếu, trẻ nhỏ sức đề kháng kém, dễ dẫn đến tổn thương lan rộng, khó khống chế, nguy cơ tử vong cao hơn mặc dù bệnh ít bị hơn mùa đông.

Đối với trẻ lớn, các dấu hiệu bệnh dễ kiểm soát vì trẻ biết kể tình trạng sức khỏe cho cha mẹ và thầy thuốc, còn ở trẻ nhỏ dưới 1 tuổi chỉ là quấy khóc, khó chịu nên dễ nhầm lẫn với tình trạng mọc răng, hay sự nhõng nhẽo. Vì thế khi thấy trẻ có những dấu hiệu của viêm họng, ho, sổ mũi, quấy khóc, kém vui chơi phải cần chú ý chăm sóc trẻ tốt hơn, nếu các dấu hiệu bệnh qua một ngày mà không thuyên giảm cần phải đưa trẻ đến ngay các cơ sở y tế, tránh những diễn biến nặng của bệnh.

Chăm sóc và phòng bệnh cho trẻ như thế nào?

Chăm sóc trẻ bị viêm phổi: 

Trong trường hợp nhẹ có thể vệ sinh mũi bằng dung dịch sát khuẩn (natriclorit 0,9%) một ngày 2-3 lần, súc miệng bằng dung dịch súc họng hoặc nước muối loãng ấm hằng ngày. Dùng siro ho thảo dược với các thành phần như húng chanh, gừng, mật ong, quất (tắc)… để giảm ho, giảm sổ mũi, nghẹt mũi cho bé

Khi tình trạng bệnh không cải thiện thì nên chuyển lên tuyến trên, không nên tự cho trẻ uống thuốc đặc biệt là các loại thuốc giảm ho, hạ sốt tây y hay kháng sinh vì sẽ gây lu mờ triệu chứng của bệnh và rất khó khăn cho chẩn đoán và điều trị.

Nếu trẻ mắc bệnh nặng phải nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế, bác sĩ sẽ chỉ định các thuốc kháng sinh đặc hiệu và thuốc kháng virut (cho những trường hợp viêm phổi do virut). Các bác sĩ cần chú ý theo dõi chức năng gan, thận để điều chỉnh liều lượng cho phù hợp. Khi trẻ có biểu hiện suy thở thì có thể đặt ống nội khí quản, hô hấp hỗ trợ. Truyền dịch khi trẻ sốt cao kéo dài, biểu hiện mất nước… Cho trẻ ăn lỏng, dễ tiêu, đủ chất.

Phòng bệnh cho bé:

Không dùng quạt điện thổi trực tiếp với số lớn vào người trẻ khi ngủ, nhất là trẻ dưới 2 tuổi.Khi trẻ ngủ cần chú ý nếu bị ra mồ hôi nhiều nhất là vùng đầu cần dùng khăn khô mềm để lau chúng đi. Không cho trẻ tự ý ăn các đồ lạnh nhiều (kem, đá lạnh), người lớn cần hạn chế uống bia hoặc giải khát lạnh sâu và thời gian uống lâu (uống một hơi dài) làm vòm họng có thời gian bị lạnh nhiều và lâu dễ gây viêm họng…Cần lau khô mồ hôi và nghỉ ngơi rồi mới tắm lạnh, không tắm đột ngột khi đang ra nhiều mồ hôi.

Khi mới sử dụng điều hòa nhiệt độ cần có thời gian để thích nghi dần dần, không ở thời gian dài và lạnh sâu ngay. Hạn chế đặt nhiệt độ lạnh chênh quá nhiều so với môi trường xung quanh. Trẻ em nên đặt nhiệt độ phòng trên 25 độ, trong phòng có dụng cụ tưới ẩm, trong ngày cần có thời gian không ở trong phòng điều hòa (tối thiều là được 4 giờ trở lên).Cho trẻ được bú sữa mẹ, bú sớm ngay sau đẻ, bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và bú kéo dài đến 2 tuổi để đảm bảo sức đề kháng tốt nhất cho trẻ.

Trong các chuyến đi du lịch mẹ nên chuẩn bị sẵn các siro ho cảm thảo dược cho bé để tránh bệnh tiến triển.

ho-cam1

2 1